19 maart 2019

Een dag bij de verpleging: Sonja Mulder

"Begeleiding van dialysepatiënten is echt mijn specialiteit geworden"


Verpleegkundige Sonja Mulder (45) is gespecialiseerd dialyseverpleegkundige. Ze verleent (hoog) gespecialiseerde zorg aan patiënten die een nierfunctievervangende-therapie moeten ondergaan, zoals dialyse. Verder coacht en begeleidt Sonja collega-verpleegkundigen die in opleiding zijn voor dit mooie specialisme.

"Nierfalen gaat bij dialysepatiënten vaak gepaard met een aantal andere ziektebeelden en klachten. Dat maakt de zorg voor deze groep soms best ingewikkeld. Maar juist dat complexe van de dialysezorg vind ik interessant."

"Voorheen werkte ik in de ziekenhuizen van Roermond en in Maastricht op verpleegafdelingen waar ik ook regelmatig niertransplantatie-patiënten verzorgde. Ik wilde me graag verder verdiepen in de zorg voor deze specifieke groep. Daarom koos ik voor de opleiding tot gespecialiseerd dialyseverpleegkundige. Deze patiëntengroep vraagt van een verpleegkundige juist om hele specialistische kennis en vaardigheden. Want veel dialysepatiënten lijden tevens aan hartfalen, suikerziekte of een auto-immuunziekte en dan wordt het verhaal rond dialyseren meteen complexer. Dat de diversiteit en dynamiek rondom nierdialyse zo groot was, besefte ik voorheen ook nog niet."

Uitdaging
"Als net afgestudeerde hbo'er durfde ik de uitdaging voor de destijds slechts 1,5 jarige opleiding tot dialyseverpleegkundige wel aan. Mijn opleiding was nog specifiek gericht op de dialyse, niertransplantatie, intensive care, voorlichting en buikspoeling, want je komt echt aan je medische structuur als je nieren niet meer werken."

Verschillende werklocaties
"Mijn dagelijkse werk bestaat onder meer uit het doen van buikspoelingen en het trainen en informeren van patiënten op de dialyseafdeling. De meeste patiënten komen drie keer per week vier uur lang naar deze afdeling om gedialyseerd te worden. Maar mijn werkgebied beperkt zich niet tot deze plek. Wekelijks ondersteun ik dialysepatiënten op de Peritoneaal-dialyse-poli van het Maastricht UMC+ en regelmatig kom ik bij patiënten thuis om ze te informeren, te trainen in thuisdialyse en ze te helpen met praktische vragen. Ook komen mijn collega's en ik dagelijks op de intensive care voor dialyse van patiënten die daar liggen. En dat geldt ook voor alle andere verpleegafdelingen in het ziekenhuis. Een aantal collega's werkt tevens op onze dialyselocaties La Valence in Maastricht en bij Dialysecentrum Valkenburg."

Team van specialisten
"Nierpatiënten krijgen na verloop van tijd ook vaak te maken met vaatproblemen. Daardoor wordt aanprikken van een bloedvat soms extreem lastig en dat is vervelend voor de patiënt. Soms vergt het aanprikken zelfs specifieke vaardigheden met behulp van echo-apparatuur. Dat vind ik zelf ook nog best lastig. Je gunt je patiënt immers dat het aanprikken van een bloedvat zo prettig mogelijk gebeurt. Met een team van verschillende specialisten overleggen we wekelijks, om voor iedere patiënt steeds tot de best mogelijk oplossing te komen."

Coaching
"Naast die praktische kant van mijn specialisme heb ik ook een begeleidende functie voor patiënten. Als je hoort dat je moet gaan dialyseren heeft dat veel impact. Zowel praktisch als emotioneel en daar kun je wel coaching bij gebruiken. Begeleiden en voorlichten van patiënten in voorbereiding op dialyse ervaar ik altijd als heel intensief, maar tegelijk heel fijn. Af en toe kom ik bij een patiënt die acuut aan de dialyse moet. Al een patiënt dat net gehoord heeft, is dat meestal een enorme schok en ontstaat vaak een rouwproces. Dan is mijn eerste begeleiding gericht op het geruststellen. Pas daarna is iemand in staat om alle praktische informatie te verwerken."

Kwaliteit van leven
"Voor mij is dat stukje begeleiding van patiënten echt mijn specialiteit geworden. Ik vind dat geweldig fijn om te mogen doen. Mijn hart ligt bij de kwaliteit van leven van patiënten. Daar hoort soms ook bij dat een patiënt liever wil stoppen met dialyse of er niet eens aan wil beginnen. Dit soort signalen probeer ik op te pikken en maak ik bespreekbaar met de arts en patiënt. Met al mijn kennis en ervaring in het begeleiden van dialysepatiënten zie ik mezelf in de toekomst nog wel terechtkomen in een functie van vooral voorlichting en begeleiding van patiënten."